عجب و ريا را تا داخل شود در باب رحمت ، و مفتوح شود باب ملكوت و جبروت بر قلب او به فضل و كرامت ، و هرگاه بگويد : بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ قصد كند استعانت و تبرّك جستن در جميع امور را به حقّ تعالى و منقطع ساختن اميد خود را از غير حقّ تعالى كه اعانت و فريادرسى خواهد فرمود او را در جميع امور ، و وقتى كه مىگويد : الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ « 26 » تدبّر كند كه چون جميع نعم ظاهر و باطن از منعم حقيقى است بدون طلب عوض از عبد ، پس حقيق و سزاوار حمد و ثناى نيك ، خداوندى است كه پروردگار عوالم ملك و ملكوت است ، و تصوّر كند ذكر كردن حقّ جلّ و علا عباد اين امّت مرحومه را بلطف و رحمت و كرم از براى موسى عليه السّلام كه : وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الطُّورِ إِذْ نادَيْنا امّتك - چنان‌كه سابقا ذكر يافت ، - و حمد كند به ازاء آن . و هرگاه نعمت را از غير حقّ تعالى داند مشرك خواهد بود بلكه غير را در ميان نبيند و اگر بيند چون آلتى داند كه در قبضهء قدرت حقّ تعالى مسخّر است مثل قلم در دست كاتب . و وقتى مىگويد : الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ « 27 » جميع آثار لطف و كرم ، رحمت دنيوى و دينى و اخروى حقّ تعالى را تصوّر كند از ارسال رسل و انزال كتب و تعيين اوصياء و اولياء از براى هدايت ، و خلقت طبقات جنّت هشتگانه كه محض رحمت است بر خود و ساير عباد از عين منّت تا آنكه مفتوح شود باب رجاء بر قلب او . و وقتى كه مىگويد : مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ « 28 » تصوّر كند قيام در قيامت را در حضور ملك جبّار منتقم به جهت حساب و انواع غضب و قهر او

--> ( 26 ) - ستايش خداى را كه پروردگار جهانيان است : سورهء 1 آيهء 2 ( 27 ) - رحمن و رحيم است : ( او را رحمتى عامّ است مر همگان را و رحمتى خاصّ است مر خاصّگان را ) : سورهء 1 آيهء 3 ( 28 ) - پادشاه روز جزا : سورهء 1 آيهء 4